سابقه و هدف: با توجه به این که دختران نوجوان امروز مادران فردا خواهند بود، این دوران یک فرصت طلایی برای ارتقاء آگاهی های تغذیه ای نوجوانان در جهت بهبود سلامت نسل آینده می باشد که با اجرای برنامه های آموزشی به عنوان راهبردی موثر در جهت بهبود الگوهای غذایی این سنین میسر می گردد. براین اساس، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی برنامه آموزش تغذیه در ارتقای آگاهی و عملکرد تغذیه ای دختران نوجوان منطقه 7 آموزش و پرورش شهر تهران در سال 1382 انجام پذیرفت. مواد و روشها: مطالعه حاضر، یک تحقیق نیمه تجربی از نوع مقایسه قبل و بعد است که بر روی 145 نفر از دختران دانش آموز سال دوم یکی از دبیرستان های دولتی انجام گرفت. برای هر یک از دانش آموزان، پرسشنامه ای حاوی اطلاعات دموگرافیک، آگاهی های تغذیه ای و الگوی مصرف غذایی، قبل و بعد از برنامه آموزشی، توسط کارشناس تغذیه با تکنیک مصاحبه تکمیل گردید. شاخص های تن سنجی (وزن، قد و نمایه توده بدنی) نیز اندازه گیری شد. داده های فرم های اطلاعاتی استخراج و طبقه بندی شده، با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: در این تحقیق 145 دانش آموز با میانگین سنی (± انحراف معیار) 5/0±5/15 سال و بعد خانوار 1/1±6/4 نفر شرکت داشتند. میانگین قد، وزن و نمایه توده بدن و سن شروع قاعدگی دختران نوجوان مورد بررسی به ترتیب 4/5±8/158 سانتی متر، 2/10±4/56 کیلوگرم، 2/6±8/22 کیلوگرم بر مترمربع و 12.7±1.1 سال بود. به ترتیب 2/5% و 4/3% از دانش آموزان BMI<5th و BMI>95th داشتند و 44% آنان نیز از درجات دیگری از سوء تغذیه حاشیه ای رنج می بردند و تنها 47.4% از آنان از وضعیت تن سنجی مطلوبی برخوردار بوده اند. به طورکل امتیازات آگاهی های تغذیه ای دختران نوجوان مورد بررسی نشان می دهد که 1/5%، 3/45% و 6/3% آنان قبل از آموزش و 9/18% ، 5/42% و 6/38% بعد از آموزش به ترتیب در سه گروه ضعیف، متوسط و خوب قرار گرفتند. نتیجه گیری و توصیه ها: از آنجایی که آموزش تغذیه راهکاری با اثربخشی مطلوب در جهت ارتقای آگاهی های تغذیه ای به شمار می آید مطالعه حاضر نشان داد که با طراحی یک برنامه جذاب آموزشی می توان آگاهی های تغذیه ای دختران نوجوان را به میزان قابل توجهی ارتقاء داد. اگر آموزشها با نیازهای تغذیه ای این سنین منطبق و به شکل قابل لمس با استفاده از فناوری سمعی - بصری ارایه گردد، اثربخشی نه تنها در آگاهی های آنان بلکه در الگوی رفتارهای غذایی آنان نیز پدیدار خواهد شد.

زمینه: دختران نوجوان مادران آینده هستند و آموزش مفاهیم تغذیه ای به آنها نقش مهمی در سلامت آتی خانواده و کودکان ایفا می کند.هدف: این مطالعه به منظور ارزیابی آگاهی تغذیه ای دختران دبیرستان های تبریز انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی - مقطعی 404 دانش آموز سال آخر که از چهار ناحیه آموزش و پرورش تبریز با روش نمونه گیری ساده تصادفی انتخاب شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: افراد مورد مطالعه در محدوده سنی 16 تا 20 سال بودند.91.2% آنها کم خونی را یک بیماری می دانستند و 6.8% فکر می کردند ویتامین یک مورد غذایی است. حدود 49.9% آنها از وجود پروتیین در غذاهای گیاهی نامطمئن و 40.9% کاملا مخالف بودند. برآورد میزان آگاهی دختران نشان داد 5.2% آگاهی ضعیف، 51% آگاهی متوسط، و 43.8% آگاهی خوب داشتند. بین میانگین نمره آگاهی دختران با مناطق مختلف آموزش و پرورش، گروه های سنی، رشته های مختلف تحصیلی و سطح سواد مادر تفاوت معنی داری مشاهده نشد.نتیجه گیری: برای رسیدن به سطح مطلوب آگاهی تغذیه ای دختران برنامه های توسعه یافته های آموزشی و استراتژی های مناسب تری مورد نیاز است.

زمینه: با توجه به نقش مهم تغذیه در سلامتی افراد جامعه و پیشگیری از بیماری ها، به نظر بسیاری از متخصصان میزان واحدهای مربوط به علم تغذیه در برنامه درسی دانشکده های پزشکی کافی نیست.هدف: این مطالعه به منظور تعیین میران آگاهی، نگرش و عملکرد تغذیه ای پزشکان و دانشجویان پزشکی کشور انجام شد.مواد و روش ها: دو پرسش نامه یکی برای پزشکان و دیگری برای دانشجویان طراحی شد تا موارد فوق ارزیابی شود.یافته ها: میزان آگاهی دانشجویان و پزشکان در مورد اصول تغذیه در حد متوسط بود.نتیجه گیری: ارتقا آگاهی تغذیه ای در برنامه درسی دانشگاه های پزشکی و هنگام فعالیت های بالینی ضروری به نظر می رسد.

زمینه و اهداف: آگاهی از اصول تغذیه سالم و بکارگیری آن از سوی زنان که اغلب نقش مدیریت تغذیه ای خانواده ها را نیز بر عهده دارند بر روی سلامت سایر افراد خانواده تاثیر مستقیمی دارد. این مطالعه با هدف تعیین آگاهی، نگرش و عملکرد تغذیه ای زنان شاغل دانشگاه علوم پزشکی تبریز و مداخله جهت اصلاح این متغیرها انجام گرفت. روش بررسی: این پژوهش مداخله ای بر روی 447 نفر از زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام گرفت. ابتدا آگاهی، نگرش و عملکرد تغذیه ای نمونه ها با استفاده از پرسشنامه تعیین گردید. سپس مداخله آموزشی جهت دادن آگاهی درباره روشهای تغذیه صحیح به صورت یک جلسه سخنرانی (حدودا دو ساعت) و ارایه یک کتابچه آموزشی انجام گرفت. 2 ماه بعد از آن ارزشیابی تاثیر مداخله بوسیله پرسشنامه انجام گرفت. برای آنالیز داده ها از روشهای آماری آزمون مک نمار، آزمون ککران برای متغیر های کیفی و tزوج برای متغیرهای کمی استفاده گردید. یافته ها: قبل از انجام مداخله آموزشی، سطح آگاهی تغذیه ای خوب، متوسط و ضعیف به ترتیب %82.7، %16.5 و %0.8 بود و پس از انجام مداخله آموزشی، این درصدها به ترتیب به %89، %10.5 و %0.5 تغییر یافت. اختلاف موجود معنی دار نبود. قبل از انجام مداخله آموزشی، سطح نگرش تغذیه ای خوب، متوسط و ضعیف به ترتیب %29، %62.19 و %8.95 و پس از مداخله به ترتیب به %33.6، %59.3 و %7.1 تغییر یافت. این تغییر قابل توجه نبود. قبل از انجام مداخله آموزشی، سطح عملکرد تغذیه ای خوب، متوسط و ضعیف به ترتیب %33.6، %59.3 و %57.72 بود و پس از آن به ترتیب به %15.21، %33.33 و %51.46 تغییر یافت. که تغییر معنی دار در عملکرد تغذیه ای مشاهده نشد. نتیجه گیری: نتایج حاصله نشان داد که با وجود بالا بودن سطح آگاهی تغذیه ای این افراد، عملکرد آنها در حد ضعیفی بوده، و ارایه آموزش به صورت سخنرانی و ارایه کتابچه برای تغییر عملکرد افراد کفایت نمی کند. بنابراین، استفاده از آموزش های طولانی تر و شیوه های دیگر آموزش بر اساس تحصیلات و شغل پرسنل مورد آموزش ممکن است نتیجه مطلوبتری داشته باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

سابقه و هدف: بیماری دیابت از جمله بیماری هایی است که سهم عمده درمان آن به عهده خود بیماران واگذار می شود و برخورداری ایشان از آگاهی در زمینه های مختلف درمان، به ویژه مدیریت تغذیه ای از شروط اساسی کنترل موفق بیماری می باشد.لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت آگاهی های تغذیه ای بیماران دیابتی شهر سمنان انجام گرفته است.مواد و روشها: در این مطالعه توصیفی، اطلاعات لازم با استفاده از پرسشنامه و انجام مصاحبه چهره به چهره با 255 بیمار دیابتی که طبق روش نمونه برداری آسان از مراجعین به مطب پزشک متخصص، درمانگاه تخصصی و بیمار بستری در بیمارستان انتخاب شده اند، جمع آوری گردیده است.یافته ها: نتایج بررسی نشان داد که حدود 74% بیماران از خطر چاقی، 64% ایشان از ارجحیت روغن مایع نسبت به روغن های دیگر آگاهی داشته و آگاهی ایشان در زمینه غیر مجاز بودن مصرف برخی مواد شیرین حاوی کربوهیدرات های ساده و تصفیه شده خوب بوده در حالی که 78% از بیماران از اهمیت افزایش تعداد وعده های غذایی آگاه نبوده و یا در زمینه مصرف مواد غذایی حاوی فیبر محلول و با نمایه گلیسمی پایین آگاهی کمتری داشته اند. بطوری که 56% بیماران عدس را مفید و یا فقط 27% ایشان نان سنگک را نان مناسب دانسته اند. به علاوه اینکه 69% بیماران در زمینه حل مشکلات تغذیه ای و تنظیم برنامه غذایی از مشاور با کارشناس تغذیه سودی نجسته اند.نتیجه گیری: بنظر می رسد بیماران در زمینه نقش رژیم غذایی در کنترل بیماری، شناخت مواد غذایی مفید، مجاز و غیر مجاز و تنظیم برنامه و وعده های غذایی نیاز به کسب آگاهی بیشتری دارند.

مقدمه و اهداف: یکی از مهم ترین علل معضلات تغذیه ای در جهان، عدم آگاهی تغذیه ای و در نتیجه عملکرد نامناسب در این مقوله است که باعث مشکلاتی از قبیل سوء تغذیه و ابتلا به بیماری های غیرواگیر مختلف می شود. مطالعه جاری به منظور ارزیابی وضعیت آگاهی، نگرش و عملکرد خانوارهای شهری درباره اصول کاربردی تغذیه در سال 1383 در استان های گلستان، سیستان و بلوچستان و بوشهر طراحی و اجرا شد.روش کار: این مطالعه به صورت مقطعی به بررسی سطح آگاهی، نگرش و عملکرد خانوارهای شهری در زمینه اصول کلی تغذیه در استان های منتخب می پردازد. روش نمونه گیری به صورت خوشه ای یک مرحله ای با اندازه خوشه های مساوی بود. داده های موردنیاز از طریق پرسشنامه ساختار یافته و با انجام مصاحبه با افراد واجد شرایط پاسخگویی در خانوارها جمع آوری شد.نتایج: در این مطالعه، در مجموع تعداد 1154 نفر در مناطق مورد نظر، تحت بررسی قرارگرفتند. حدود 70-50% از پاسخ دهندگان، از 4 گروه اصلی غذایی مطلع بودند و 50-40 % از افراد نسبت به نقش آن ها در بدن انسان آگاهی داشتند. در اکثر موارد نگرش خانوارها در زمینه تغذیه مطلوب بود. فراوانی مصرف گوشت قرمز در افراد مورد بررسی به ندرت، گوشت ماهی در سطح متوسط، حبوبات در سطح بالا، میوه و سبزی، شیر، ماست و پنیر در سطح قابل قبول و مصرف چیپس و پفک، قند و شکر و نوشابه های گازدار در سطح بالایی قرار داشتند.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه می تواند دفتر بهبود تغذیه را در بهبود طراحی و اجرای موثر برنامه های مداخله ای برای پیشبرد سلامت تغذیه ای اقشار جامعه یاری کند.

با توجه به اینکه ناآگاهی از مسایل تغذیه ای یکی از علل سو تغذیه می باشد و رابطان بهداشتی از جمله افراد مناسب برای آموزش مسایل بهداشتی در جامعه شهری هستند، این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش تغذیه (تاثیر آموزش مدول آموزشی تدوین شده) بر میزان آگاهی و نحوه نگرش تغذیه ای رابطان بهداشتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1377 انجام شد. این مطالعه یک بررسی مداخله ای (Interventional) - تجربی و روش مطالعه کارآزمایی میدانی (Field Trial) بود. این بررسی، 121 نفر از رابطان بهداشتی مراکز بهداشتی - درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران را که با نمونه گیری تصادفی انتخاب شده بودند، در بر می گرفت. میانگین آگاهی تغذیه ای گروههای شاهد (67.04±12.74) و مداخله ای (68.08±7.93) قبل از اجرای برنامه آموزشی تفاوت معنی داری با همدیگر نداشتند (P=0.59). میانگین نگرش گروههای شاهد (36.62±5.03) و مداخله (37.28±5.93) نیز یکسان بود. پس از اجرای برنامه آموزشی تغییرات امتیاز آگاهی در گروه مداخله اختلاف معنی داری با گروه شاهد داشت (گروه شاهد: 67.4±12.74)، در مقابل گروه مداخله: (P=0.001, 92.16±5.59). تفاضل میانگین امتیاز آگاهی قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله (25.12±12.58) و در گروه شاهد (1.52±9.21)، نیز از نظر آماری معنی دار بود (P=0.001). بعلاوه، در گروه مداخله تغییرات امتیاز نگرش قبل و بعد از مداخله آموزشی معنی دار بود. ) 37.41±5.88، در برابر 43.98±2.61، (P=0.001؛ در حالی که تغییرات امتیاز نگرش قبل و بعد از آموزش در گروه شاهد تفاوت معنی داری را نشان نداد (37.52±5.15 در مقابل 36.18±4.60). اختلاف میانگین نگرش قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله (6.56±6.54) و در گروه شاهد (-1.34±5.05) امتیاز بود. اختلاف میانگین نگرش در گروه مداخله و شاهد از نظر آماری معنی دار بود (P=0.001). با توجه به نتایج این پژوهش، اثر مثبت اجرای برنامه های مدون آموزشی بر میزان آگاهی و نحوه نگرش تغذیه ای گروههای مختلف رابطان بهداشتی روشن می شود. نتایج این بررسی یادآور لزوم و اثربخشی اجرای برنامه های آموزش تغذیه برای تمامی گروههای رابطان بهداشتی در نظام خدمات بهداشتی و درمانی کشور است.

به منظور بررسی آگاهی کارکنان مراکز بهداشتی درمانی شهر ایلام در مورد تغذیه دوران بارداری، مطالعه ای توصیفی- مقطعی در سال 1376 صورت گرفت. نمونه های پژوهش، 51 نفر از کارکنان مراکز دهگانه شهر ایلام بودند که به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه بود و به منظور تحلیل یافته ها، از آزمون کروسکال والیس، من ویتنی، مجذور کای و آزمون دقیق فیشر استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که، اکثر واحدهای مورد پژوهش (84.3%) دارای آگاهی خوب بودند و میانگین رتبه ای آگاهی به تفکیک جنس، در زنان 25.94 و در مردان 26.36 بود. همچنین نتایج نشان داد که بین متغیرهای جنس، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات، شغل و سابقه اشتغال با میزان آگاهی و میانگین رتبه ای آگاهی، ارتباط معنی داری وجود نداشت.